السيد جلال الدين الحسيني الأرموي المحدث
1108
تعليقات نقض ( فارسى )
بين أصحاب أبي جعفر المنصور و ابراهيم بن عبد اللّه بن حسن [ بن حسن ] بن علي بن أبي طالب - عليه السلام - فقتل ابراهيم هناك فقبره به الى الآن يزار و ايّاه عنى دعبل بن علي بقوله : و قبر بأرض الجوزجان محلّه * و قبر بباخمرى لدى الغربات » . مجلسى ( ره ) در مجلّد دوازدهم بحار بعد از نقل قصيدهء دعبل و بيان خود ببرخى از مشكلات آن ( ص 76 چاپ أمين الضرب ) گفته : « باخمرى اسم موضع على ستّة عشر فرسخا من الكوفة قتل فيها ابراهيم بن عبد اللّه بن الحسن » . و نيز وى ( ره ) در شرح قصيدهء دعبل در شرح بيت مذكور چنين گفته : « يعنى و چند قبر ديگر كه زمين جوزجان خراسان محلّ آنهاست و قبرى كه در باخمرى در غربت و دور از ديار ايشان ، و اوّل اشاره است بقتل يحيى پسر زيد شهيد كه بعد از شهادت پدرش بخراسان رفت و در آنجا خروج كرد در زمان وليد پليد از خلفاى بنى اميّه و در جوزجان او را شهيد كردند و بر دار كشيدند و بر دار بود تا ابو مسلم مروزى خروج كرد و او را از دار به زير آورد و دفن كرد . و دوم اشاره است بقتل ابراهيم پسر عبد اللّه ابن الحسن كه بعد از كشته شدن برادرش محمّد گريخت و بعراق رفت و در آنجا خروج كرد و مدّتها حكومت كرد و آخر در باخمرى كه در شانزده فرسخى كوفه است كشته شد و در آنجا مدفون شد و تفصيل اين قصّهها مناسب اين ترجمه نيست و در كتاب حياة القلوب ان شاء اللّه مذكور خواهد شد » . نگارنده گويد : اينكه مجلسى ( ره ) « الغربات » را بمعنى « در غربت و دور از ديار ايشان » گرفته است صحيح نيست زيرا كلمه جمع غربت نيست بلكه صحيح در معنى آن همانست كه شوهر خواهر مجلسى ( ره ) كمال الدين محمّد فارسى در شرح قصيدهء دعبل در شرح بيت مذكور گفته ( ص 38 نسخهء چاپى ) : ( « و الغربات صحّحها بعض الثّقات بالتحريك المفتوح بالغين المعجمة و الراء المهملة و الموحّدة على أنّها جمع الغربة بالتحريك المفتوح أيضا و هي نوع من الشجر يحكى أنّها تنبت في بعض أرض العرب و هي ممّا يغرس في بلاد العجم و فارسيّتها سپيدار و لعلّ موضع